En Büyük Müşteriniz Konkordato İlan Ederse Ne Yapmalısınız?

1. Konkordato Domino Etkisi: Zincirleme Kaza Riski

Ekonomideki dalgalanmalar ve enflasyonist baskı, şirketlerin nakit akışını bozduğunda ilk refleks ödemeleri ertelemektir. Konkordato domino etkisi, tedarik zincirindeki büyük bir oyuncunun mali dengesinin bozulmasıyla, ona bağlı çalışan yan sanayi, tedarikçi ve lojistik firmalarının da peş peşe mali krize sürüklenmesi durumudur.

Ticaretin yazılı olmayan altın kuralı “yumurtaları aynı sepete koymamaktır.” Ancak Türkiye gibi gelişmekte olan piyasalarda KOBİ’ler genellikle cirolarının büyük kısmını (Kritik Eşik: %30) tek bir ana firmaya endeksler. Bu “dev” sarsıldığında yaşanan süreç şöyledir:

• Tedarik Riski ve Adi Alacak Statüsü: Mal veya hizmet verdiğiniz şirket mahkemeden geçici mühlet kararı aldığında, içerideki alacağınız bir anda “adi alacak” statüsüne düşer. Nakit akışınızda “gelecek ay” olarak planladığınız ödemeler, konkordato projesine göre 24-36 aya varan vadelere yayılabilir veya tenzilat (indirim) istenebilir.
• Likidite Krizi: Sizin nakit akışınız bu büyük alacağa endeksliyse; kendi personelinize, vergi dairelerine ve en önemlisi kendi alt tedarikçilerinize olan borçlarınızı ödeyemez hale gelirsiniz.

2. Borç Yönetimi: Finansal Borç mu, Ticari Borç mu?

Bir şirketin kriz anındaki manevra kabiliyetini ve hayatta kalma şansını belirleyen en önemli unsur, borcun miktarı değil, borcun dağılımı ve niteliğidir. Sahadaki tecrübelerimiz, banka borçları ile piyasa borçlarının yönetiminin tamamen farklı stratejiler gerektirdiğini göstermektedir.

Finansal Borçlar (Bankalarla İlişkiler)

Bankalar rasyonel, denetlenen ve kurumsal aktörlerdir. Eğer borcunuz ağırlıklı olarak finansal kurumlara ise şansınız daha yüksektir:

• Uzlaşma Kültürü: Bankacı, işletmenizin “yaşayan bir organizma” olarak kalmasının, kredinin tahsili için en iyi yol olduğunu bilir. Fabrikanın bacası tüttüğü sürece umut vardır.
• Yapılandırma Araçları: Mahkemeye gitmeden, Finansal Yeniden Yapılandırma (FYY) çerçevesinde vade uzatımı, faiz yapılandırması veya ek kredi limitleri almak mümkündür.

Ticari Borçlar (Piyasa ve Tedarikçiler)

Eğer borcunuz çok sayıda küçük ve orta ölçekli firmaya yayılmışsa, durum çok daha kritiktir. Piyasa, bankalar kadar rasyonel değil, “duygusal ve panik odaklı” hareket eder.

• Küçük Kıvılcım Riski: Küçük bir alacağı olan tek bir tedarikçinin yapacağı fevri bir icra takibi, tüm banka hesaplarınızın bloke edilmesine ve ticari itibarınızın yerle bir olmasına neden olabilir.
• Stok Ambargosu: Piyasada “ödeme yapamıyor” dedikodusu yayıldığında, hammadde akışınız bir günde kesilebilir.

3. Ne Zaman Konkordato İlan Etmelisiniz? (Erken Uyarı Sinyalleri)

Şirket sahipleri genellikle “bir şekilde toparlarız” umuduyla başvuruyu geciktirirler. Ancak hukukta ve tıpta erken teşhis hayat kurtarır. Şirketiniz borca batıklık durumuna gelmeden önce aksiyon almak zorundasınız. Aşağıdaki belirtiler varsa, beklemek en büyük hatadır:

• Ana Gelir Kaybı: En büyük müşteriniz battıysa veya sözleşmeyi feshettiyse.
• Borç Dengesi Değişimi: Ticari borçlarınız (tedarikçilere olan borçlar) finansal borçlarınızın üzerine çıktıysa.
• İcra Tehdidi: Alacaklılar kapıya dayanmadan veya hesaplara bloke gelmeden hemen önce.
• Özsermaye Kaybı: Şirket sermayesinin önemli bir kısmını kaybettiyseniz (TTK 376. madde kapsamı).

4. Konkordato Süreci Nasıl İşler?

Konkordato, halk arasında bilinenin aksine bir “iflas” değil, iflası önleyen bir iyileştirme projesidir. Konkordato süreci temel olarak şu aşamalardan oluşur:

A. Hazırlık ve Konkordato Ön Projesi

Uzman mali müşavirler ve avukatlar eşliğinde şirketin borçlarını nasıl ödeyeceğine dair gerçekçi bir proje hazırlanır. Bu proje, mahkemeyi ve alacaklıları ikna etmek için en kritik belgedir.

B. Geçici Mühlet Kararı (3+2 Ay)

Mahkeme başvuruyu uygun bulursa “Geçici Mühlet” verir. Bu andan itibaren şirkete karşı icra takibi yapılamaz, haciz uygulanmaz. Şirket nefes alır. Mahkeme bir konkordato komiseri atar.

C. Kesin Mühlet (1 Yıl)

Şirketin iyileşme emareleri gösterdiği raporlanırsa 1 yıllık kesin süre verilir. Bu süreçte alacaklılar toplantısı yapılır ve borçların yapılandırılması (vade uzatımı veya indirim) oylanır.

5. Proaktif Olun: Bankacı Akıllıdır, Piyasa Acımasızdır

Unutulmamalıdır ki; bankalarla masada anlaşmak mümkündür ancak piyasadaki paniği yönetmek için mahkeme kararı gibi güçlü bir devlet otoritesine ihtiyacınız vardır. Bir küçük kıvılcım, koca bir fabrikayı yakabilir.

Eğer piyasadaki tedarikçilerinize olan borç yükünüz yönetilemez seviyeye geldiyse veya alacaklı olduğunuz firmalar nedeniyle nakit dengeniz bozulduysa, konkordato bir son değil; profesyonel bir yeniden yapılandırma fırsatıdır.